Laser CO₂: dlaczego grawerowane okręgi wychodzą jako elipsy i mają różny wymiar w osiach X/Y?
Podczas grawerowania prostych kształtów na laminacie grawerskim zauważyłem, że okręgi i małe otwory wychodzą lekko spłaszczone, jakby układ pracował inaczej w osi X niż w osi Y. Problem jest najbardziej widoczny przy drobnych elementach, gdzie różnica wymiaru wynosi około 0,2–0,4 mm i powtarza się na kolejnych detalach. Kontury prostokątne wyglądają poprawnie na pierwszy rzut oka, natomiast koła, łuki i narożniki zaokrąglone tracą geometrię. Czy takie zniekształcenie wynika częściej z ustawień kroków i skali, napięcia pasków, czy z luzów mechanicznych w prowadzeniu? Chciałbym ustalić, od czego w pierwszej kolejności może brać się taki efekt w laserze CO₂.
Odpowiedzi (10)
K
KasiaHafci
2026-04-15 20:06
Miałem bardzo podobny objaw w CO₂ i u mnie finalnie wyszło, że maszyna nie była równo skalibrowana w osiach, a do tego dochodził lekki luz albo różne napięcie pasków X/Y. Przy prostokątach długo tego nie widać, bo oko łatwo to przepuszcza, ale na małych okręgach od razu wychodzi, że jedna oś jedzie minimalnie inaczej niż druga. Czasem dokłada się do tego jeszcze zbyt duża prędkość albo luzy na prowadzeniu głowicy, wtedy na drobnicy elipsa robi się jeszcze bardziej widoczna. Sprawdzałeś, czy przy teście kwadratu 20x20 i koła o tej samej średnicy różnica wychodzi zawsze w tej samej osi?
M
MichalDTG
2026-04-15 20:22
"Miałem bardzo podobny objaw w CO₂ i u mnie finalnie wyszło, że maszyna nie była równo skalibrowana w osiach, a do tego dochodził lekki luz albo różne napięcie p"
Też bym szedł właśnie w tym kierunku, bo przy takich objawach najczęściej nakładają się dwie rzeczy naraz: skala osi i mechanika. Jeśli X i Y mają choć minimalnie inną rzeczywistą drogę na krok albo jedna oś ma delikatny luz, to na małych okręgach od razu robi się elipsa, podczas gdy prostokąty potrafią jeszcze wyglądać „normalnie”. Do tego przy laminacie grawerskim widać to szczególnie wyraźnie, bo detal jest mały i każda różnica rzędu kilku dziesiątych od razu rzuca się w oczy. Sprawdzałeś osobno test wymiaru 10x10 i 50x50 mm w obu osiach, żeby zobaczyć, czy błąd jest stały czy rośnie z długością?
J
JakubSublim
2026-04-15 20:45
Brzmi jak klasyczny problem z kalibracją kroków albo lekkim luzem/paskiem w jednej osi, dlatego prostokąty jeszcze „udają”, a na okręgach od razu widać różnicę X/Y. Sprawdzałeś, czy ten sam wymiar elipsy wychodzi tak samo przy różnych prędkościach i kierunkach grawerowania?
J
JakubGrawer
2026-04-15 20:53
To nie zawsze musi oznaczać, że masz inną skalę w X i Y, bo przy małych okręgach podobny efekt często daje też luźny pasek, lekki luz na wózku albo różnica w przyspieszeniu między osiami. Prostokąty potrafią wyglądać dobrze, a dopiero koła i małe otwory pokazują problem, bo tam od razu widać każdą niedokładność przy zmianie kierunku. Jeśli błąd powtarza się w zakresie 0,2–0,4 mm, to sprawdziłbym jeszcze osobno kalibrację kroków w obu osiach i czy problem jest taki sam przy wolniejszym grawerze. Robiłeś próbę z dużym i małym okręgiem przy tej samej prędkości?
M
MarekLaser
2026-04-16 07:11
Brzmi to jak klasyczna różnica skali albo luzu między osiami, czasem dochodzi jeszcze nierówne napięcie pasków albo delikatny problem z krokami silników. Przy prostokątach łatwo tego nie zauważyć, bo błąd rozkłada się na prostych odcinkach, a przy okręgach od razu widać spłaszczenie i różnicę X/Y. Jeśli odchyłka jest stała i powtarzalna, to sprawdziłbym najpierw kalibrację obu osi na prostym wzorcu, a potem mechanikę prowadzenia. Grawerujesz to w trybie rastrowym czy jako wektor po konturze?
J
JakubLaser
2026-04-16 07:45
"Brzmi to jak klasyczna różnica skali albo luzu między osiami, czasem dochodzi jeszcze nierówne napięcie pasków albo delikatny problem z krokami silników. Przy p"
Też bym najpierw szedł w stronę różnicy między osiami, bo przy kołach taki rozjazd wychodzi od razu, a przy prostokątach łatwo go przeoczyć. Sprawdziłeś testowo ten sam okrąg po obrocie projektu o 90°, żeby zobaczyć, czy błąd idzie za osią maszyny?
A
AnnaSublim
2026-04-20 21:26
"Też bym najpierw szedł w stronę różnicy między osiami, bo przy kołach taki rozjazd wychodzi od razu, a przy prostokątach łatwo go przeoczyć. Sprawdziłeś testowo"
Dokładnie od tego bym zaczął, bo taki test po obrocie projektu szybko pokaże, czy problem siedzi w mechanice albo kalibracji osi, a nie w samym rysunku. Jeśli po obróceniu elipsa „przeniesie się” razem z osią maszyny, to trop jest mocny. Przy takiej różnicy 0,2–0,4 mm na małych detalach podejrzanie wygląda też krok/mm, luzy na pasku albo nierówna dynamika X i Y. Prostokąty często to maskują, bo oko łatwiej akceptuje lekko zmieniony bok niż spłaszczone koło. Sprawdziłbym jeszcze ten sam wzór cięty i grawerowany osobno, bo czasem przy grawerze dochodzi wpływ prędkości, przyspieszeń albo lekkiego rozogniskowania plamki w jednej osi. Jeśli masz możliwość, zrób też pomiar kwadratu 20x20 i koła 20 mm w obu kierunkach, wtedy będzie od razu widać, czy błąd jest stały czy rośnie z wymiarem. Masz tam napęd na paskach po obu osiach czy jedna oś idzie na śrubie?
T
TomekDTG
2026-04-16 09:08
Miałem bardzo podobny objaw w CO₂ i u mnie winne było rozjechanie kroków między osiami, a do tego lekko zbyt luźny pasek na jednej stronie. Przy prostokątach tego prawie nie było widać, bo oko łatwiej to wybacza, ale na kołach od razu wychodziły elipsy i różnica rzędu kilku dziesiątych milimetra powtarzała się identycznie. Druga rzecz, którą bym sprawdził z własnego doświadczenia, to czy skala w sterowniku dla X i Y jest faktycznie taka sama oraz czy lustra nie wprowadzają odchyłki na skrajach pola. Robiłeś test z kołem i kwadratem w kilku miejscach stołu, czy tylko w jednym?
A
AnnaHafci
2026-04-22 08:14
Najczęściej wychodzi to z różnej skali kroków albo lekkiego luzu/paska w jednej osi, czasem też z nierówno ustawionej geometrii luster, więc prostokąt jeszcze „udaje”, że jest ok, a przy małych okręgach od razu widać elipsę i różnicę 0,2–0,4 mm. Sprawdziłbym najpierw kalibrację wymiaru osobno w X i Y na kwadracie 50×50 mm oraz to, czy problem jest taki sam w całym polu roboczym — masz to samo bliżej środka i przy krawędziach?
A
AdamLaser
2026-04-26 08:19
Miałem bardzo podobny objaw w CO₂ i u mnie winne były dwie rzeczy naraz: lekko rozjechane kroki w jednej osi oraz luzy na pasku, które przy małych okręgach wychodziły od razu jako elipsa. Prostokąty potrafią wtedy wyglądać „normalnie”, bo oko tego tak nie łapie, a przy kółkach i otworach widać od razu, że X i Y nie jadą identycznie. Sprawdziłbym jeszcze, czy problem jest taki sam przy grawerze i cięciu, bo u mnie przy większej prędkości dochodziło też delikatne przeciąganie osi i różnica rosła o te parę dziesiątych. Masz napęd na paskach czy śrubach?
